ایرج رهبر، رییس کمیسیون عمران اتاق بازرگانی تهران و فردین یزدانی، تحلیلگر اقتصادی بازار مسکن
اثر قیمت مصالح بر بازار مسکن بیشتر است یا دستمزدها؟
درحالیکه بازار مسکن از نبود تقاضای واقعی رنج میبرد و معاملات در کمترین سطح خود قرار دارد، قیمتها برخلاف منطق اقتصادی در حال صعود هستند. بررسیها نشان میدهد محرک اصلی این رشد غیرطبیعی، جهش بیسابقه هزینههای ساخت بهویژه در بخش مصالح ساختمانی (فولاد، سیمان و پتروشیمی) است؛ موضوعی که فعالان بازار را نگران تداوم رکود تورمی کرده است.
درحالیکه بازار مسکن از نبود تقاضای واقعی رنج میبرد و معاملات در کمترین سطح خود قرار دارد، قیمتها برخلاف منطق اقتصادی در حال صعود هستند. بررسیها نشان میدهد محرک اصلی این رشد غیرطبیعی، جهش بیسابقه هزینههای ساخت بهویژه در بخش مصالح ساختمانی (فولاد، سیمان و پتروشیمی) است؛ موضوعی که فعالان بازار را نگران تداوم رکود تورمی کرده است.
هر مترمربع چند شد؟ از مسکن ملی تا لوکس
آمارهای جدید حاکی از آن است که هزینه ساخت هر مترمربع ساختمان ۵ طبقه متوسط به ۵۰ تا ۵۱ میلیون تومان و ساخت واحدهای لوکس به ۶۰ میلیون تومان رسیده است. این رقم برای پروژههای مسکن ملی که زمانی با هزینه ۱۰ میلیون تومان آغاز شده بود، حالا به ۳۵ میلیون تومان در هر مترمربع افزایش یافته و علیرغم رکود در خرید و فروش، قیمت تمام شده را بیرحمانه بالا میبرد.
آسیب کارخانهها؛ افزایش هزینه ساخت در پساآتشبس
ایرج رهبر، عضو هیاتمدیره انجمن انبوهسازان و رییس کمیسیون عمران اتاق بازرگانی تهران، به صورت شفاف میگوید: «بخش عمدهای از کارخانههای تولید فولاد، سیمان و پتروشیمی دچار آسیب شدهاند. این موضوع هزینههای مستقیم و غیرمستقیم ساخت را چند برابر کرده است.» به گفته او، تحولات جهانی و مسائل جنگی، فشار اقتصادی بر بخش ساختمان را تشدید کرده و برخلاف بازارهایی مثل خودرو، اثر آن در مسکن ملموس و مستقیم است.
چرا قیمت مسکن سالها عقب ماند و حالا جهش میکند؟
رهبر با اشاره به تاریخچه بازار مسکن توضیح میدهد که سالها رشد قیمت مسکن با تورم همگام نبوده و این موضوع باعث «فشردگی قیمتها» شده است. او میگوید: «قدرت خرید مردم کاهش یافته بود و به همین دلیل معاملات محدود ماند. اما اکنون این فشردگی با فشارهای خارجی به نقطهای رسیده که افزایش قیمت، طبیعی و قابل انتظار است، هرچند هنوز با سایر بازارها همگام نشده است.»
دستمزد تاثیری ندارد؛ مقصر اصلی کیست؟
برخلاف تصور عمومی، دستمزدها سهم ناچیزی در این گرانی دارند. فردین یزدانی، تحلیلگر اقتصادی بازار مسکن، در این رابطه میگوید: «بیشترین سهم افزایش مربوط به مصالح ساختمانی است. زنجیره تامین فولاد و مواد پتروشیمی دچار گسست شده و مصالح امسال جهشهای غیرمنتظرهای را تجربه کردهاند.» او تاکید میکند که افزایش دستمزدها تاثیر چندانی بر قیمت نهایی ندارد و تمرکز اصلی باید روی فرآیند تولید مصالح باشد.
آیا جنگ قیمتها را بیشتر میکند؟ پیشبینی تا پایان سال
یزدانی با اشاره به اثر مثبت جنگ اخیر بر قیمتها (نه منفی) تصریح میکند: «حداقل رشد قیمت مسکن در تهران بین ۲۵ تا ۳۰ درصد بوده و این روند تا پایان سال ادامه خواهد داشت.» مهمترین پیام او این است: «افزایش قیمت امسال ناشی از تورم مصالح و هزینههای ساخت است، نه رشد تقاضای سرمایهای. بنابراین انتظار حباب قیمتی نداریم، اما بازار همچنان در رکود خواهد ماند.»
راهکار چیست؟ حمایت از صنایع داخلی و مدیریت زنجیره تامین
ایرج رهبر تاکید میکند: تولیدکنندگان داخلی باید از هرگونه آسیبدیدگی محافظت شوند. با برنامهریزی مناسب میتوان افزایش قیمت را کنترل و روند ساختوساز را تسریع کرد. همچنین قدرت خرید مردم باید همزمان با افزایش هزینهها تقویت شود تا جهش قیمتها آسیب اقتصادی به همراه نیاورد.